Over vissers en migranten en hun toekomst

Dieptriest. Dat er 300 migranten vermist zijn én dat er jonge Senegalezen zijn die denken dat zo’n overtocht van 1700 kilometer over de Atlantische oceaan in een gammele, ondiepe en dus instabiele pirogue de beste weg naar hun toekomst is. Als ze het al overleven en daadwerkelijk voet kunnen zetten op Europese bodem worden ze acuut terug gestuurd. De kans op een illegaal bestaan in Europa vanuit de Canarische eilanden is megaklein. En: zo’n illegaal bestaan is natuurlijk ook verschrikkelijk. Hoe kan het dat ze die keuze maken, dat ze geloven dat Europa het beloofde continent is, dat ze hun familie, vrienden en thuis achterlaten?

De toekomst van Senegalezen ligt in Senegal! Blijf thuis en help mee met de strijd voor een beter Senegal. Help je eigen land vooruit, help mee met de eigen economische en sociale ontwikkeling!

Overigens is de kans groot dat op die vermiste pirogues niet alleen Senegalezen zaten. Ook uit buurlanden plachten vooral jonge mensen (jongemannen, jonge vrouwen en helaas ook jonge moeders met kleine kinderen) de overtocht te wagen, in de hoop op een beter bestaan.

Vaak komen de vluchtelingen uit vissersfamilies. Vaak kiezen ze voor de pirogue naar Europa onder grote druk van hun families. Altijd zijn ze werkloos.

Visserij in Senegal

De visserij is een belangrijke sector voor de economie en de voedselzekerheid van het land. Senegal heeft een rijke biodiversiteit van zeevissen. Er zijn zowel traditionele als industriële vissers actief in de Senegalese wateren. Maar de visserij in Senegal staat onder druk door overbevissing, illegale visserij – en klimaatverandering.

Chinese bedreiging

Eén van de grootste bedreigingen komt van buitenlandse vloten, vooral uit China, die vaak zonder vergunning of met vervalste documenten vissen in de exclusieve economische zone (EEZ) van Senegal. Deze vloten maken gebruik van destructieve technieken, zoals sleepnetten, die de zeebodem beschadigen en veel bijvangst veroorzaken. Bovendien exporteren ze een groot deel van hun vangst naar Azië, waar het wordt verwerkt tot vismeel of visolie voor de aquacultuur of de veehouderij. Dit gaat ten koste van de lokale voedselvoorziening en de werkgelegenheid in de visserijsector.

Het afgelopen jaar is een aantal illegaal vissende Chinese trawlers aan de ketting gelegd in Dakar/Senegal en buurlanden, zoals Guinee-Bissau, Sierra Leone en Liberia. Deze landen bestrijden samen met Greenpeace de illegale visserij in hun wateren. De aan de ketting gelegde boten hadden onder meer geen geldige vergunningen, visten in verboden gebieden, gebruikten verboden netten of hadden geen logboeken of vangstrapporten. De boetes voor deze overtredingen kunnen oplopen tot miljoenen euro’s.

Maar het effect van deze acties valt vies tegen, aangezien er nog steeds veel Chinese trawlers actief zijn in de Afrikaanse wateren en vaak ontsnappen aan de controle of de sancties. Er is véél meer regionale en internationale samenwerking nodig om de illegale visserij effectief aan te pakken en om de rechten en belangen van de lokale vissers die de (milieu)regels respecteren te waarborgen.

Senegalees visbeleid

Senegal heeft in het verleden maatregelen genomen om de illegale visserij te bestrijden, zoals het intrekken van vergunningen, het opleggen van boetes en het in beslag nemen van boten. In 2012 verbood Senegal alle buitenlandse industriële visserij in zijn wateren, wat leidde tot een herstel van sommige visbestanden en een toename van de inkomsten voor de lokale vissers. Echter, in 2014 sloot Senegal een controversieel akkoord met de Europese Unie, waardoor 38 Europese schepen weer toegang kregen tot de Senegalese wateren in ruil voor financiële compensatie. Dit akkoord werd bekritiseerd door milieuorganisaties en lokale vissers, die vreesden voor een nieuwe golf van overbevissing.

In 2020 kwam Senegal opnieuw onder vuur te liggen toen bleek dat het Ministerie van Visserij (lees: de minister van visserij) stiekem vergunningen had verleend aan drie Chinese schepen die eerder betrokken waren bij illegale visserij in andere landen. De vergunningen werden afgegeven ondanks een publieke afwijzing van tientallen aanvragen van buitenlandse schepen eerder dat jaar en na protesten van belanghebbenden in de visserijsector. De vergunningen werden ook bekritiseerd omdat ze niet transparant waren en geen rekening hielden met de impact op de duurzaamheid en de levensvatbaarheid van de artisanale visserij. De verantwoordelijke minister zal er zelf niet slechter van zijn geworden…

Het is overduidelijk dat het visbeleid de visserijsector moet beschermen tegen overexploitatie en oneerlijke concurrentie. De overheid, lokale vissers, samenleving en de internationale gemeenschap moeten beter samenwerken om een evenwichtig en rechtvaardig beheer van de visbestanden te waarborgen. Ook is er meer controle en handhaving nodig om de illegale visserij te stoppen en te bestraffen.

Bewustwording en educatie

Minstens zo belangrijk: ecologen, lokale autoriteiten en lokaal gerespecteerde wijzen moeten vissers ervan overtuigen dat hun illegale praktijken, zoals goedkopen fijnmazige kunststof netten, op termijn desastreus zijn. Niet alleen voor het milieu en de visstand, maar ook voor de werkgelegenheid. En dus je eigen toekomst. De ecologische en sociale gevolgen van de overbevissing en de illegale visserij leiden tot een verlies van biodiversiteit, een verarming van de kustgemeenschappen én een toename van de migratie.

Zie hier de link tussen de achteruitgang van de visserij en de vermiste migranten. Het zijn vaak kansarme vissers die de oversteek per pirogue wagen. Die zich werkloos vervelen en straatarm dromen van een toekomst elders, in Europa. Wat dromen ze dan? Dat ze daar met open armen worden ontvangen, dat de banen er voor het oprapen liggen, dat ze binnen no-time zullen binnenlopen en als rijk man kunnen terugkeren naar hen familie, hun roots, hun land? De tragiek is dat precies deze jongens vaak niks anders kunnen dan vissen, vaak laaggeletterd zijn, veelal nauwelijks Frans spreken, laat staan Engels. Ergo kansloos in Europa. Als ze al levend aankomen, als ze al aan de terugkeerpolitie ontsnappen…

toekomstperspectief

Toekomstperspectief

Dus ook op dit punt is bewustwording en educatie keihard nodig. Voor alle generaties, want de familiedruk om naar Europa te vluchten en daar geld te gaan verdienen voor het thuisfront is enorm.
En, last but not least: deze jongeren hebben toekomstperspectief nodig. Een opleiding, omscholing, een beroep. En werk. Daar ligt dus ook een schone taak voor de Senegalese regering. Investeer in het bedrijfsleven en de landbouw. Gun projecten aan Senegalese ondernemers met Senegalese werknemers! De regering gunt al decennia veel grote (infrastructuur en bouw) projecten aan buitenlandse investeerders. Vaak uit eigen belang: smeergeld. Dat moet stoppen!

Maar niet alleen de regering kan banen creëren en helpen. Iedereen die goeie ideeën heeft om de jeugd te inspireren, om banen en werk te scheppen, om een bedrijf te starten en jongeren op te leiden en een kans te geven. Voorwaarts!

@Loïs Diallo: 12 juli 2023

Deel het artikel

Volg mij op

Laat een reactie achter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Lees alle blogs