Veelbelovende toekomst binnen handbereik

Senegal is het eerste land waarvan de belangrijkste presidentskandidaat in de gevangenis zit en campagne voert vanachter de tralies. En waarschijnlijk het eerste land dat een president krijgt wiens eerste wapenfeit zijn eigen vrijlating zal zijn. Hoe gênant! Maar de oppositie is er één om trots op te zijn! Waar ter wereld lukt het een radicale oppositie om een tiranniek bewind te stoppen door puur pacifistisch en intelligent verzet? Niets dan lof!

Vers van de pers d.d. 15 maart 2024: Senegals belangrijke oppositieleider Ousmane Sonko en zijn partijgenoot tevens presidentskandidaat Diomaye Faye zijn vrij! En fit bovendien. Dus zij kunnen nu zelf campagne voeren. Dus toch geen kans op een president die zijn regering start vanachter de tralies!

Het einde van de bloedstollende thriller rond de op handen zijnde presidentverkiezingen is in zicht. Het dieptepunt van de aanloop naar die verkiezingen was het uitstel ervan. Een week voor de verkiezingsdatum 25 februari besloot president Macky Sall de verkiezingen per decreet uit te stellen tot nader order. Dat kan grondwettelijk helemaal niet, maar hij deed het toch.

Godzijdank bleek de Constitutionele Raad niet zo corrupt als verwacht en floot Macky terug. Met de opdracht zo snel mogelijk alsnog de verkiezingen te organiseren. Zonder concrete datum te verordonneren. Dus Macky continueerde zijn getijdrek en stelde eind ’24 voor. Weer teruggefloten. Na veel gedoe (meer achter dan voor de schermen) kon hij kennelijk niet anders dan de verkiezingen op 24 maart 2024 uit te roepen. Ruim een week voor 2 april, de datum waarop zijn mandaat afloopt. Dus het lijkt erop dat er nu echt een einde komt aan de rampzalige regeerperiode van Sall c.s..

Sterker nog: alles wijst erop dat de oppositie onder leiding van Ousmane Sonko al in de eerste ronde gaat winnen. Oké, dit is speculatief, maar het kan; de kans is zelfs volgens Le Monde erg groot – zie: artikel ‘In Senegal zit een oppositiekandidaat nog steeds in de gevangenis terwijl de verkiezingscampagne begint’ (Le Monde d.d. 11 maart 2023). Mits de verkiezingen eerlijk genoeg verlopen.

Uitdagingen

De weg naar de verkiezingen is er wel één vol hobbels. Hoge hobbels én diepe kuilen. De hoogste hobbel: Sonko zelf zit een gevangenisstraf uit. Vanwege een meer dan dubieuze (politiek gemotiveerde en door Macky c.s. georkestreerde) veroordeling voor ‘corrumperen van de jeugd’ is hij uitgesloten van deelname aan de verkiezingen. Mede dankzij een corrupt en dus failliet rechtssysteem en 4 ondeugdelijke rechters binnen de Constitutionele raad. Sonko’s partij, PASTEF, is per presidentieel decreet ontbonden. Ook dat besluit is door geen enkele rechter teruggedraaid. Ondanks aanklachten wegens misdaden tegen de menselijkheid bij het Franse tribunaal ‘unité des crimes contre l’humanité’, een verzoek tot onderzoek bij het Internationaal Strafhof en bij de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN kon Macky Sall gewoon zijn gang gaan. De geopolitieke verklaring is een groot zwart gat. Maar het staat als een paal boven water dat Frankrijk zich niet verheugt op een overwinning van PASTEF. Want: PASTEF wil af van de neokoloniale afhankelijkheden van Frankrijk, wil verdragen en concessies waar Frankrijk meer aan verdient dan Senegal herzien én wil uit de Franse CFA-muntzone stappen. Dat gaat grote invloed hebben op de Franse economie. En Macky Sall is nog steeds totaal onberekenbaar. Zie daar twee hele diepe valkuilen.

‘Diomaye = Sonko’

Wonder boven wonder is het Project PASTEF, zoals de ontbonden partij is hernoemd, gelukt om een andere presidentskandidaat op de lijst te krijgen: Diomaye Faye. Mede-oprichter en partijsecretaris van PASTEF en Sonko’s vertrouweling en rechterhand. Die in mei 2023 werd gearresteerd wegens minachting van de rechtbank en sindsdien zonder proces en dus zonder veroordeling gevangen zit. Maar Macky en de zijnen konden zo gauw geen wetsartikel vinden – of bedenken, zoals in Sonko’s geval – om te voorkomen dat hij ondanks zijn detentie wél op de kieslijst mocht. Macky kan zijn borst nat maken, want Diomaye Faye is naar het schijnt zo mogelijk een nog grotere luis in Macky’s pels dan Sonko.

Inmiddels scharen steeds meer belangrijke maatschappelijke organisaties/bewegingen en andere oppositiepartijen zich achter Sonko c.s. door zich aan te sluiten bij de ‘coalitie Diomaye président’ en hun leden/volgers te adviseren om op Diomaye Faye = Sonko te stemmen.

Zoals ik het zie – en velen (héél velen, steeds meer) met mij – ligt er alsnog een mooie toekomst voor Senegal in het verschiet. Gezien hun doorwrochte programma heb ik het volste vertrouwen in de integriteit van Sonko = Diomaye en de hunnen.

Voorwaarts mars!

De grote binnenlandse veranderingen die Senegal nodig heeft, zijn: herstel van de democratie en de rechtstaat. Meer rechtvaardigheid, integriteit en kansengelijkheid. Sociaaleconomische vooruitgang en modern landbouwbeleid. Beter onderwijs. Meer werk. Toegankelijke zorg. PASTEF in een notendop.
Het gaat over hoop. Toekomstperspectief. Daarbij horen in mijn optiek drie progressieve waarden: innovatie, creativiteit en durf. En een werkwoord: doen.

PASTEF is gemengd conservatief en progressief. Behoudend als het gaat om traditionele religieuze waarden. En misschien ook waar hij vertrouwt op de aloude waarden van patriottisme, arbeidsethos en ethiek, die Sonko én Diomaye zien als de vereisten om de cyclus van armoede te doorbreken. Maar progressief waar het gaat om het streven naar verandering, verbetering, vooruitgang. Naar transparantie in bestuur, integriteit en het tegengaan van corruptie.

Sonkoristen

De campagne is 10 maart officieel gestart. Project PASTEF heeft zijn programma ‘la coalition Diomaye président’ gepresenteerd – op de social media, op onafhankelijke zenders en in de straten. Ik weet niet hoeveel ‘patriotten’, zoals PASTEF-leden zich noemen, zijn door het hele land op tournee. En 10-duizenden ‘Sonkoristen’ komen overal waar de caravan langskomt op de been. Tot en met de op de daken aan toe. Luid en duidelijk! Maar, hoe verrassend: op de nationale tv werden de campagnefilms van Diomaye geweigerd. Ook zijn woordvoerder is niet welkom aan debattafels. Onder het mom dat zendtijd voor politieke partijen is voorbehouden aan de kandidaat zelf. Tsja, en die zit dankzij de regering en het corrupte rechtssysteem dat hij bekritiseerde vast…  

Lees ook mijn blogs over de politieke situatie in Senegal:

Doordacht, intelligent en inspirerend

Het programma van ‘Diomaye president’ is bijzonder doordacht en intelligent. En niet toevallig gebaseerd op Sonko’s boek ‘Solutions’ uit 2018. Lees daarover mijn blog Inspirerende en kansrijke oplossingen.

Een korte samenvatting van een zeer uitgebreid verkiezingsprogramma:

Ethisch bestuur, participatieve democratie en strijd tegen corruptie

Een transparant, verantwoordelijk en ethisch bestuurssysteem vestigen door: strenge maatregelen om corruptie uit te roeien, de rechtsstaat versterken en effectieve checks and balances binnen de overheid garanderen.

Subregionale en Afrikaanse integratie en samenwerking

Het programma adresseert de noodzaak van (sub)regionale en Afrikaanse integratie en samenwerking met buurlanden. Diomaye wil de economische integratie van de subregio West-Afrika bevorderen door het gemeenschappelijk buitentarief van de ECOWAS te versterken.

Nationale soevereiniteit

De nationale soevereiniteit vergroten door buitenlandse afhankelijkheid (met name van Frankrijk, maar ook van bijvoorbeeld Rusland, China en Arabische landen) te verminderen. Concreet gaat het om herziening van internationale verdragen en overeenkomsten/concessies ten gunste van Senegals economie.

Zelfvoorziening

Zelfvoorziening is van levensbelang. Denk aan voedselproductie (landbouw, veeteelt en visserij) en economische hulpbronnen (grondstoffen).

Economische ontwikkeling

Een inclusieve economische groei die alle sectoren van de samenleving ten goede komt. Het plan is om lokale industrieën te ondersteunen, kleine en middelgrote ondernemingen te stimuleren en de landbouwproductiviteit te verhogen. Banen creëren, vooral voor jongeren en vrouwen. En: duurzame ontwikkeling bevorderen.

Sociale rechtvaardigheid en gelijkheid

Sociale rechtvaardigheid bevorderen en ongelijkheid verminderen. Door: toegang tot basisdiensten, zoals gezondheidszorg en onderwijs waarborgen, de levensstandaard verbeteren en sociale bescherming voor de kwetsbaren.

Beter onderwijs voor iedereen

Het onderwijssysteem verbeteren en kwalitatief hoogstaand en toegankelijk onderwijs voor iedereen te garanderen.

Toegankelijke gezondheidszorg

De gezondheidszorg (-infrastructuur) verbeteren, de beschikbaarheid van medische diensten verhogen en preventieve zorg bevorderen.

Empowerment van de jeugd en vrouwen

Project PASTEF heeft speciale aandacht voor de empowerment van jongeren en vrouwen, cruciale actoren in de ontwikkeling van Senegal. Het programma omvat initiatieven voor hun grotere betrokkenheid in politieke, economische en sociale sferen.

PASTEF’s programma is in wezen een oproep tot diepgaande veranderingen in het bestuur, de economie en de sociale structuur van Senegal, met de bedoeling om een meer inclusieve, rechtvaardige en welvarende toekomst voor alle Senegalezen te creëren.

Als ik toch een (stem)advies kon geven… Feit is dat Sonko c.s. veranderingen voorstaan waarmee Senegal in mijn optiek ongelooflijke vooruitgang kan boeken. Zijn ideeën spreken mij en heel veel Senegalezen aan. Zijn visie inspireert, spreekt tot de verbeelding. Het programma van ‘Diomaye president’ is in feite een samenvatting van Sonko’s ‘Solutions’, waarover mijn blog Inspirerende en kansrijke oplossingen gaat.

Rol van de Staat en rechtsherstel

Vanwege Sonko’s visie op democratie, zijn eigen rol en die van de overheid denk ik dat hij wel eens kan slagen in alle hervormingen die hij voor ogen heeft. Hij ziet een cruciale rol voor een sterke en verantwoordelijke staat in de uitvoering van sociaal beleid en herverdeling van rijkdom. Hij pleit voor een staat die selectief, strategisch en complementair ingrijpt, gestuurd door democratische en participatieve principes. Hij bepleit beperkte macht voor de president en meer autoriteit voor de Nationale Vergadering en lokale besturen. Hij uit kritiek op de politieke invloed binnen het rechtsstelsel. Hij stelt voor de Constitutionele Raad te vervangen door een onafhankelijk Constitutioneel Hof. Dit moet leiden tot een transparant rechtsstelsel. Dat verantwoording moet afleggen. Vrij van machtsmisbruik door de uitvoerende macht.

Let wel. Dit publiceert Sonko in 2018. Alles wat Macky Sall het afgelopen jaar heeft uitgevroten om aan de macht te blijven, heeft hij voorzien…

Al met al denk ik dat Sonko en Diomaye, als ze de kans krijgen, als Diomaye eerdaags tot president wordt verkozen, een stevig fundament kunnen leggen voor de toekomst van Senegal en de Senegalezen.
Ik ben fan. Of had je dat al door?

@Loïs Diallo: 10 maart 2024

Deel het artikel

Volg mij op

Laat een reactie achter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Lees alle blogs